T. C.
GAZI ÜNIVERSITESI
SOSYAL BILIMLER ENSTITÜSÜ
TARIH ANABILIM DALI
YAKINÇAG TARIH BILIM DALI
1908-1913 TARIHLERINDE GIRIT OLAYLARI
MASTER TEZI
Hazırlayan
Vahit Cemil URHAN
Tez Danısmanı
Prof. Dr. Mustafa TURAN
Ankara-2006

1908-1913 TARIHLERINDE GIRIT OLAYLARI
VAHIT CEMIL URHAN
ÖZET
Girit’te, Rumların 1895 yılında baslattıkları isyanı, Osmanlı Devleti’nin bastıramaması üzerine, Yunanistan, 1897 yılı Subat ayında Ada’yı isgal etti.
Bu gelisme üzerine Türk-Yunan savasının çıkmasını istemeyen Avrupa devletleri, Girit’e asker çıkararak Ada’nın idaresini kontrollerine aldılar. 1897 yılında muhtariyetin ilan edilmesinden sonra da karısıklıkların devam etmesi üzerine Ingiltere, Fransa, Rusya ve Italya, olayların sorumlusunun Osmanlı askerleri oldugunu iddia ederek 1898 yılı Kasım ayında Türk askerlerini
Girit’ten çıkardılar. Girit’in kontrolünü elinde bulunduran Avrupa devletleri, Ada’nın Yunanistan’a bırakılmasına karar vererek 1908 yılında Ada’yı tahliye etmeye basladılar.
Girit Rumları da Ada’nın Yunanistan’a ilhak edildigini ilan ettiler. Yeni Osmanlı yönetimi ile iliskileri bozmak istemeyen Avrupa devletleri, ilhakı tanımadıklarını açıklamıslarsa da Rumların Yunan kanunlarını uygulamasına ve Müslümanlara yönelik saldırılarına müdahale etmediler. Girit’teki Osmanlı hakimiyetinden taviz verilmemesini savunan ttihat ve Terakki Cemiyeti ise Rumların bu faaliyetleri karsısında, protesto dısında bir sey yapamadı.
Osmanlı Devleti, Birinci Balkan Savası’nda aldıgı maglubiyetten sonra Girit’i Yunanistan’a bırakmak zorunda kaldı. 1908-1913 yıllarında Girit’te yasanan olaylar, 20. yüzyıl baslarında Avrupa devletlerinin politikaları ve Osmanlı Devleti’nin tutumunu anlamak bakımından kayda deger olaylardır.
---------------------------------
Tezi hazirlayan Sayin Vahit Cemil URHAN'a tesekkürlerimizle