ÖZET
1948–1967 döneminde İsrail ile Araplar arasında yaşanan savaşların Türk
kamuoyundaki yansımalarına baktığımızda gerek iç politikada, gerek uluslararası sistemde meydana gelen değişikliklerin kamuoyunu ve Türkiye’nin dış politikasını derinden etkilediğini görmekteyiz. Bu nedenle yaklaşık yirmi yıllık bu dönemde Türkiye’nin Ortadoğu politikasında önemli değişikliklerin olduğunu söyleyebiliriz.
İsrail ile Araplar arasında yaşanan Filistin sorunu ve 1948 savaşı Türk
kamuoyunda ilgiyle izlenmiş ve Araplar lehine haberlere ve makalelere yer verilmiştir.
Dönemin gazeteleri Filistin sorunun ortaya çıkışına geniş yer vermiş ve İsrail devletinin kuruluşunun sadece İsrail ile Araplar arasında yaşanan bir sorun olmadığı, Batılı devletlerin de bu sorunun çıkmasında etkili olduğu vurgulanmıştır.
1950’li yıllardan itibaren Türkiye’nin Arap devletleriyle ilişkilerinde önemli
değişiklikler olmaya başlamıştı. Türkiye’nin Truman Doktrini ve Marshall Planı altında ABD’den yardım almaya başlaması, özellikle NATO’ya girerek Batılı devletlerle ittifak ilişkileri içine girmesi Arap Devletleriyle ilişkilerinde ters bir gelişmenin yaşanmasına neden olmuştu. Mısır devlet başkanı Nasır’ın Süveyş Kanalı’nı millileştirmesi ve arkasından da sorunun büyüyerek savaşa dönüşmesi Ortadoğu’da büyük bir buhranın
yaşanmasına neden olmuştu. Türkiye bu buhran sırasında Batılı Devletlerin yanında yer alarak sorunun çözümüne katkıda bulunmaya çalışmıştı. Bu da Arap Devletleri’nin Türk dış politikasına yönelik eleştirilerde bulunmasına neden olmuştu.
1960'larda Türkiye'nin Arap devletleriyle ilişkilerinde önemli değişiklikler yaşandı.
Türkiye bu dönemde Arap devletleriyle eşitlik ve karşılıklı saygı çerçevesinde ikiliilişkileri geliştirmeye yönelik bir bölge politikası uygulamaya çalıştı. 1967 Savaşı sırasında Türk kamuoyu ve Türk hükümeti olayları yakından takip ederek bu politikayı uygulama fırsatı bulmuştur. Türkiye bu savaş sırasında tarafsız olduğunu açıklamasına
rağmen, Araplara karşı sempatiyle baktığını da açıkça söylemekteydi.
-------------------------------------------------------

Tezi hazirlayan Sayin Yavuz PEHLİVAN'a tesekkürlerimizle