ÖNSÖZ
Bu araştırma, modernleşme olgusu çerçevesinde, Osmanlı (Türk) ve Rus
İmparatorlukları’nın yaşamış oldukları, siyasal, toplumsal ve ekonomik dönüşümler ile bu dönüşümün temelinde yer alan iç ve dış dinamiklerin etkilerinin irdelenmesi yoluyla incelenmesine yönelik, bir karşılaştırmalı tarih çalışmasıdır. Bu kapsamda, Rusya’da yaşanan modernleşme süreci ve bu sürece karşı toplumda oluşan tepkiler incelenirken, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan paralel ve farklı gelişmeler konu edilmektedir. Çalışmanın konusu olarak Rus ve Türk modernleşme
süreçlerinin seçilmiş olma nedeni ise, daha önce incelenmemiş bir konu olması ve taşıdığı önem nedeniyledir.
İki geleneksel imparatorlukta yaşanan modernleşme süreçlerinin
karşılaştırılmasına yönelik olan bu çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmamızın temel konusunu oluşturan Modernleşme yer almaktadır. Bu bölümde Modernleşmenin tarihi ve tanımlamalarının ardından Modernleşme Kuramı incelenmiştir.
İkinci bölümde, Rus modernleşmesinin arka planı, tarihsel süreçte yaşanan
büyük değişimler ve Rusya’nın jeopolitik yapısı konu edilmiştir. Bu bölümde,
öncelikle, Rusya’nın modernleşme öncesi dönemine genel bir bakışla yaklaşılmış, Kiev Rusyası, Altın Ordu ve Moskova devletleri ile bunların birbirleriyle olan etkileşimleri incelenmiştir. Asyalılığın yerleştiği bu dönemin ardından, diğer bir tarih boyutunda, IV.Ivan ve Kanuni devirleri incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Tüm açıklananlar ışığında Rus kimliğinin oluşumuna etki eden faktörlere değinilmiştir.
Rus devletinin ve toplumunun yapısının tarihsel süreç içinde incelenmesi ile Rus modernleşmesinin arka planı tamamlanmıştır.
Üçüncü bölüm, Modern Rusya’nın ve Rus İmparatorluğu’nun kuruluşuna
yöneliktir. Aynı zamanda, aynı tarihsel boyut içinde Osmanlı İmparatorluğu’nun görünümü de incelenmektedir. Bu dönemde dünya değişmekte, dengeler, güç merkezleri farklı noktalara kaymaktadır. Artık tarih, batı hakimiyetini kaydetmektedir. Bunun sonucu tüm dünyayı etkileyen modernleşme olgusu, iki imparatorluğu da kaçınılmaz biçimde etkilemektedir. Konumuzu oluşturan, iki geleneksel Asya İmparatorluğu, bu değişime karşı ayakta kalabilmek için bir mücadele içine girmek durumundadırlar. Ancak bu dönemde süreç, Rus İmparatorluğunun ilerlemesine yönelik işlemekte iken, Türkler için toprak kayıplarını gündeme getirmiştir. Sözkonusu dönemde iki İmparatorluğun durumu
incelenmiş, Rus İmparatorluğunda I.Petro ile yaşanan modernleşme çabalarına geçildiğinde ise Osmanlı İmparatorluğunda yaşanan paralel gelişmeler verilmeye başlanmıştır. Üçüncü bölüm, Katerina ve aydınlanmış mutlakçılık döneminin incelenmesiyle tamamlanmıştır.
Dördüncü bölüm, Rus modernleşmesinin mutlak monarşiden, meşruti
monarşiye geçiş sürecini içermektedir. İncelenen bu dönem, ekonomide kapitalist sürece geçiş çabalarının, devlet yönetiminde reformların gerçekleştirildiği, mutlak otoritenin yetkilerinden, oluşturulan yeni meclislere aktarım yapıldığı, toplumsal sınıfların farklılaştığı ve Osmanlı’da aydın gruplarının, Rusya’da intelligensiyanın oluştuğu bir dönemdir. Rus İmparatorluğu 1905 yılında yaşadığı devrimle meşruti monarşiye geçerken, içerikleri farklı olsa da, 1908’de Osmanlı İmparatorluğunda da
aynı sonuca ulaşılmıştır. Bu bölümde, sözkonusu süreçler ayrıntıları ile incelenmiştir.
Rus modernleşmesi konusunda gerek Türkiye’de yapılan herhangi kapsamlı
bir çalışma olmaması, gerekse orjinal kaynakların yetersizliği dolayısıyla, Taşkent’te (Özbekistan) Ali Şir Nevai Kütüphanesi ve Devlet Kütüphanesinde yapılan araştırmaların yanısıra, Taşkent, Semerkant ve Buhara’daki kültürel ve sosyal yapı, hem medreseler ve müzeler bağlamında, hem de halk arasında görüşmeler yoluyla incelenmiştir. Ayrıca, 1990 yılında Moskova ve St.Petersburg’a yapılan seyahatlerin
de, konu edilen mekanların ve toplumsal kültürün daha iyi anlaşılmasına yardımcı olduğu söylenebilir. Bu seyahatlar sırasında alınan fotoğraflardan çalışmamızı doğrudan ilgilendirenler, tarihsel süreçteki önemli noktaların yansıtıldığı resim ve haritalarla birlikte slaytlar halinde ekte sunulmuştur. Ayrıca, Rus İmparatorluk Tarihinin özeti niteliğindeki “Kronoloji” de ekte verilmiştir.
-------------------------------------

Tezi hazirlayan Sayin Dilek YİĞİT YÜKSEL'e tesekkürlerimizle

Deli Petro'yu bir okuyalım bakalım;ne olacak? Sağol Profet.

bu değerli çalışmanın bizlere ulaşmasında katkısı olan herkese sonsuz teşekkürlerimi sunarım.A.Hakan Alay

(12-06-2010 04:26 PM)Ahmet Hakan Alay Nickli Üyeden Alıntı :  bu değerli çalışmanın bizlere ulaşmasında katkısı olan herkese sonsuz teşekkürlerimi sunarım.A.Hakan Alay

Ahmet bey bizde size nezaketiniz icin tesekkür ederiz, siteye hosgeldiniz.

Elbet müteşekkir olurum.

Yukarıdaki makaleyi bize ulaştıran Yaprak Fırtınası sitesine teşekkür ederim.A.Hakan Alay

teşekkur

çok teşekkürler faydalı ve özgün bir çalışma

teşekkürler.

elinize sağlık gerçekten çok işime yaradı..